Filed under: Tekste
PAINTING CHURCHES
Bedryf 1 Toneel 1
Fanny: (tel koffiepot op) Here dis pragtig! Ek het vergeet hoe mooi ma se ou silwer goed is. Dis seker ‘n fortuin werd. Dis in elk geval swaar genoeg. (roep) GAAARRRDNERRRR…? Wel dit behoort ons ‘n hele klompie geld in die sak te bring; dis verseker. (draai dit toe en pak in boks) O GARDNER…? ( hy hou aan met tik; sy maak ‘n klein houer oop) Ouma se Paul Revere teelepels…! Maak nie saak hoe desperaat dit word nie, dit verkoop ek nie. (sy skryf op lys) “Ouma se Paul Revere teelepels, Cotuit!” Wag ‘n bietjie – WAS DIT NIE DIE METROPOLITAANSE MUSEUM VAN KUNS WAT SO AGTER OUMA SE PAUL REVERE TEELEPELS AAN WAS NIE? ( kyk na haar refleksie in die skinkbord) Dis ‘n baie mooi hoed hierdie, al sê ek dit nou self. Dit was nou baie slim van my om dit op te raap. (pouse) ONTHOU JY NOG DAARDIE WAARDIGE HEER WAT EENDAG HIER WAS EN ONS R50,000 AANGEBIED HET VIR OUMA SE PAUL REVERE TEELEPELS? HY’T SULKE WONDERLIKE SKOENE AANGEHAD! HULLE’T NOG SO OP ‘N PUNT GELOOP EN EK HET GEWONDER HOE KRY HY HULLE AAN SY VOETE, EN DIE SKOENE WAS SO BLINK GEPOLEER. EK ONTHOU HY’T NOG GESê HY KOM VAN DIE METROPOLITAANSE MUSEUM VAN KUNS!….HELLO…GARDNER…?IS JY DAAR(getik stop) YOO HOOOOOOO…( soos ‘n mishoring) GARRRRRRRRRRDNERRRRRRR…?
Gardner: (offstage) Ja, skat…is dit jy?
Fanny: NATUURLIK IS DIT EK! WIE ANDERS OP DEES AARDE KAN DIT DAN WEES…? LIEFLING KOM ASSEBLIEF GOU HIER, NET VIR ‘N MINUUT, TOE. (tik gaan voort) IN GOD’S NAAM, STOP DAARDIE AAKLIGE GETIK, DIS BESIG OM MY REGUIT MALHUIS TOE TE JAAG (nuwe register) GARRRRRRRRRRRRRDNERRRRR….? (hy stop)
Gardner: (offstage) Fanny: EK VRA…
ekskuus ek haat hierdie gegil
Mags is terug …ASSEBLIEF…
van die mal- KOM …HIER…
huis…? (POUSE) dis ‘n wonder ek’s nie mal
Ek’s nou by jou nie. Mag dalk ‘n gawe ver-
net ‘n oomblik, andering wees…
Ek’t nie gehoor sy rustig.
lui die klokkie nie. LIEFLING, EK WIL JOU
(sing Nothing could be NET MY NUWE HOED WYS!
finer)
( G enter)
Gardner: Haai lyk jy nie oulik nie! Baie aantreklik, baie aantreklik.
Fanny: Ek’s dan nog in my kamerjas.
Gardner: (kyk rond/verloor papiere) So, waar’s Mags?
Fanny: Liefling, jy laat val al jou papiere.
Gardner: (sien silwer skinkbord) Ek onthou die. Tant Alice het dit vir ons gegee, nê! (tel dit op) Liewe Vader, dis swaar. Waarvan is dit gemaak – lood?!
Fanny: Nee, dis nie van Tannie Alice nie – dit was ma s’n.
Gardner: O ja… (begin met dit uitgaan)
Fanny: Kan ek dit asseblief terugkry?
Gardner: (terwyl nog papiere val) Oh, sekerlik… Waar’s Mags? Ek dog jy’t gesê sy’s hier?
Fanny: Ek het nie gesê sy’s hier nie, ek het jou gevra om hierheen te kom.
Gardner: (val papiere) Verdomde papiere… (laat val nog)
Fanny: Ek wou jou my nuwe hoed wys. Ek het dit gekoop spesiaal vir Mags se besoek. Is dit nie wonderlik nie?
Gardner: (tel op en mors papiere) Ja, ja baie oulik…
Fanny: Gardner, jy kyk dan nie eers daarna nie!
Gardner: Baie gepas…
Fanny: Jy dink nie die kleure is te helder nie? Ek wil nie soos ‘n verkeerslig lyk nie. Raai hoeveel het ek betaal hiervoor?
Gardner: (klomp papiere val, hy duik agterna) Ag nee!
Fanny: (eerste by papiere) Al’s reg, ek het dit, ek het dit. (gee vir hom).
Gardner: Mens sou sweer die goed het vlerke…
Fanny: hierso Gardner: …verdomde
dê… goed bly val!
Gar…?
(verlore in een van die papiere wat hy lees)
Fanny: Hello?
Gardner: (skrik) Hê, wat nou?
Fanny: (fluister) My hoed. Raai hoeveel het dit my gekos.
Gardner: O ja. Sal ons sê …R10?
Fanny: R10…?
Gardner: 20?
Fanny: GARDNER, HIERDIE IS ‘N ONTWERPERS HOED. HIERDIE TIPE HOEDENS SE PRYS BEGIN BY 50….R75!
Gardner: (spring op ) Was dit die voordeur klokkie?
Fanny: Nee, dit was nie die klokkie nie. Alhoewel Mags al hier moes gewees het. Sy’s heelwaarskynlik in een of ander treinongeluk betrokke.
Gardner: (gaan deur papiere) Ek begin weer van Wallace Stevens hou.
Fanny: Die getrekkery gaan my nog my dood kos! In my graf indryf.
Gardner: (lees van papier)
” The mules that angels ride come slowly down
The blazing passes, from beyond the sun.
Descensions of their tinkling bells arrive.
These muleteers are dainty of their way…”
(pouse) Is dit nie wonderlik mooi nie?! “These muleteers are DAINTY of their way…!?”
Fanny: Gar, die hoed. Hoeveel ? (Gardner sug)
Liefling?
Gardner: O ja. Sal ons sê…R50? 75?
Fanny: Dis ‘n Franse hoed.
Gardner: 300!
Fanny: (triomfantlik) Nee 85c.
Gardner: 85c! Ek dog jy’t gesê….
Fanny: Dis reg 85c!
Gardner: Dis beslis ‘n winskopie!
Fanny: Ek’t dit by die pandjies winkel ontdek.
Gardner: Ek’t gedog dat dit ten minste R50 of 75 sou wees. Ontwerpers hoedens is vreeslik duur.
Fanny: Dit was op die afgemerkte goedere tafel. (wys hom die etikette) Sien jy? Lily Danche! Toe ek die etikette sien het ek amper agteroorgeslaan in die pelsjasse in.
Gardner: (hanteer hoed) Wel wil jy nou meer, dis presies dieselfde etiket as die een aan my japon.
Fanny: Skat, Lily Danche ontwerp hoedens, nie mans japonne nie!
Gardner: Yup…”Lily Danche”…selle naam…
Fanny: Ek is seker as jy mooi kyk, sal jy sien…
Gardner: …selle skrif, selle kleur, selle grootte. Wag ek wys jou (Af)
Fanny: Arme man, kan nie meer reguit dink nie (kyk na self in skinkbord)
Gardner: (terug met japon, wys etikette) Kyk, wat staan hier?
Fanny: (weier) Lily Danche ontwerp hoede! Sy’s ‘n ontwerper van dames hoedens.
Gardner: Wat…staan…hier?
Fanny: Gardner, jy’s nou belaglik.
Gardner: (dwing japon op haar af) Lees… die etikette!
Fanny: Lily Danche het nie hierdie japon ontwerp nie! Ek gee nie om wat op die etikette staan nie!
Gardner: LEES! (fanny lees dit) NOU GOED, WAT STAAN DAAR…?
Fanny: (vererg) Lily Danche.
Gardner: Ek’t jou mos gesê!
Fanny: Wag ‘n bietjie, gee laat ek weer sien. (kyk, gooi dan terug na Gardner) Gar, Lily Danche het nog nooit in haar hele lewe ‘n japon ontwerp nie. Iemand het duidelik ‘n etiket van een van haar hoede afgeruk en dit op die japon vasgewerk.
Gardner: (trek dit aan oor baadjie) Dis deksels mooi. Ek het nog altyd van die japon gehou. Ek dink jy’t dit nog vir my gegee…Wel ek moet weer terugkom by my werk (exit skielik)
Fanny: Waar kom daai japon vandaan?…Ek het dit beslis nie vir jou gegee nie, of het ek…? (stilte Gardner hervat tik. Fanny hou skinkbord weer op en kyk na self) Jy weet, ek dink ek het dit vir hom gegee. Ek onthou hoe opgewonde ek was toe ek dit ontdek het in die pandjieswinkel …50c en splinternuut! Ek sou nie daai etiket opgewerk het om hom te beïndruk nie, sou ek? Ek kon nie so ver weg gewees het nie!… Die arme man sou dit nie eers opgelet het nie, wat nog te sê die stempel verstaan…Uauh die dekselse skinkbord is selfs swaarder as die koffiepot. Hulle moes Amasones gewees het in die ouer dae! (skryf in boekie) “Empire skinkbord, Parke Bernet Galleries; en dank God! (good riddance) (draai dit toe en laat val in boks met koffiepot) Waar is daai ellendige Mags? Dis nou tipies sy om in ‘n trein ongeluk te wees! Sy moes ure gelede al hier gewees het. Wel, as sy nie binnekort opdaag nie sal ek soos ‘n os dood neerslaan van uitputting. Here, sal dit nie wonderlik wees nie?… dan sal julle my wegdra en stoor soos diè ou kandelare en porselein…(voordeur klokkie lui)
Fanny: Dis Mags, Gardner: (Af)
Dis Mags! Ek kom, ek kom.
(pouse,jaag uit …ek sal dit kry…
kamer vas in …ek kom! (jaag
Gardner in) kamer binne, vas in Fanny)
Here, kyk hoe lyk ek, ek sal dit kry… ek kom
ek’s nog in my nagklere! ….ek kom
Fanny: (Af) Mags hier. Dis Mags… Sy’s uiteindelik hier!
Mags: Ek’s jammer…ek’s jammer ek’s so laat…Alles wat kon het verkeerd geloop. ‘n Passasier het ‘n hartaanval net buite New Londen gehad en ons moes stop… Dit was verskriklik! Al die dokters en die polisie het die trein oorgeneem en die kondukteur het op en af in die paadjie gehardloop en almal beveel om te bly sit… Toe kom die New Londense Brandweer, kompleet met skreeuende bande, sirenes, flikkerende ligte en hordes mans in swart rubber pakke wat deur al die deure bars. Dit het twee ure aangehou.
Fanny: (offstage) Liefling…liefling…waar’s jy?
Mags: Toe, was daar nie ‘n taxi by die stasie nie. Nie eers èèn nie. Ek het vir 15 minute rondgestaan en toe uit desperaatheid in die verkeer ingehardloop, duim in die lug – maar niemand wou my oplaai nie … so toe loop ek…
Fanny: (offstage) Dekselse rits sit vas…
Gardner: Jy’t die hele pad van die stasie af geloop?
Mags: Gehardloop, eintlik.
Gardner: Jy’t jou arme ma half dood van bekommernis gehad.
Mags: (sit tasse neer, sug) Ek’s jammer. Ek’s regtig. Dit was ‘n nagmerrie.
Fanny: (Op, rok oor kop, rits stukkend, tas rond, blind) Dekselse rits. Gar, help my asseblief.
Mags: (druk Gardner styf vas) Oh Pa… Pa!
Gardner: My Mags!
Mags: Ek’t nooit gedink ek gaan hier uitkom nie…Jy lyk wonderlik.
Gardner: Jy lyk self nie sleg nie!
Mags: Ek’s mal oor jou hare… Dit het so wit geword!
Fanny: (steeds verlore in rok, sukkel met rits) Dis nou tipies… net as/soos Mags hier is, gee my rits mee! ( “grunts & struggles”)
Mags: (Waai vir haar) Hi, ma…
Fanny: Wag net so ‘n bietjie lief, my rits…
Gardner: (tel Mags se tasse op) So/toe, sit en laat jou bene bietjie rus…
Mags: Ek het gedog ek gaan dit nie maak nie
Gardner: (sukkel met tasse) Wat is hier in? Lood?!
Mags: Ek kan nie glo dat julle my uiteindelik toelaat om hulle te doen nie.
Fanny: (gooi arms om Mags, slaan Gardner: (lurching round in haar feitlik om) circles) Nou laat ek
O, LIEFLING…MY sien… waar sal ek
DIERBARE MAGS. JY’S dit sit?
UITEINDELIK HIER.
Fanny: Ek was seker jou trein het ontspoor en jy lê iewers in ‘n sloot!
Mags: (beweeg weg van Fanny en kom tot Gardner se redding) Kom nou, gee dit vir my… asseblief? (sit tasse neer by sofa)
Fanny: (rok val van een skouer af) Ag, nie alweer nie!…Gar, help my asseblief en kyk wat verkeerd is met die rits. Een oomblik sit dit vas en die volgende val die rok uitmekaar (Gardner gaan na haar en sukkel met rok)
Mags: (pacing) Ek weet nie, dit was ‘n mal week. Maandag, vergeet ek skoon van ‘n afspraak wat ek gemaak het met ‘n nuwe model…Dinsdag, het ek verslaap en los my gevorderde skilderklas studente hoog en droog. Woensdag, juis die dag toe ek ‘n onderhoud met Max Zoll, vergeet ek skoon om onderklere aan te trek…
Fanny: MY HERE GARDNER, DOEN TOG IETS OMTRENT DIE RITS?!
Mags: Ek meen, daar hardloop ek af in Broomestraat in hierdie gaaserige Tibetaanse romp. Ek gly en val reg by sy voete…SPLATT! My romp vlieg oor my kop en daar lê ek …met al my goedere wat hom in die gesig staar…
Fanny: KOM TOG GARDNER, SIT ‘N BIETJIE KRAG DAARAGTER!
Mags: (lag) Ag wel, al wat belangrik is, is dat ek hier uitgekom het…Ek bedoel…hier is julle…
Gardner: (sukkel met rits) Ek kan dit nie sien nie, dis te klein!!
Fanny: (spin weg van Gardner) AG VERGEET DIT, VERGEET DIT! Die helfte van die rits se tande is seker uit, nes party ander wat ek ken s’n. (vir Mags) Ek kners deesdae op my tande in my slaap. Hulle’s al tot stompies geskuur. Kyk hier! (sper mond oop en wys) Net tandvleis.
Gardner: Ek hoor jou nooit op jou tande kners nie…
Fanny: Dis omdat ek so hard snork, hoe kan jy iets deur al daai geraas hoor? Ek word self wakker daarvan. Dis g’n wonder Pappa moet in die ander kamer slaap nie.
Mags: (kyk rond) Jis, kyk hoe lyk die plek. So julle gaan dit nou regtig doen. Die huis verkoop en Cotuit toe trek. Ek kan dit nie glo nie, ek kan dit nie glo nie!
Gardner: Nou toe, kom ons drink ‘n ietsie om Mags se tuiskoms te vier.
Mags: Julle bly al so lank hier waarom juis nou trek?
Fanny: Gardner, waarom dra jy daai japon?
Mags: Julle kan nie trek nie, ek sal julle nie toelaat nie.
Fanny: (saggies vir Gardner) Regtig skat, jy moet meer op jou voorkoms let.
Mags: Julle is lief vir hierdie huis, ek is lief vir hierdie huis…hierdie kamer…die lig.
Gardner: So, Mags, wat van ‘n ietsie? (drink uit ‘n denkbeeldige glas) Om jou keel nat te maak.
Fanny: Ons kan nie nou al begin drink nie, die vliegtuig is nog nie oor nie.
Mags: Ek gaan dood van die honger. Ek moet nou iets eet voor ek flou val (gaan kombuis toe)
Fanny: Wat op aarde het jy met jou hare aangevang? Dis so ‘n eienaardige kleur, en al die krul is uit.
Gardner: Lyk vir my asof sy dit gekleur het.
Fanny: Dis reg ja, jy’s heeltemal reg. Dis heeltemal ‘n ander kleur. Sy’t dit skelrooi gekleur (M word gehoor krap in die yskas) MAGS NOU NIE TE VEEL PEUSEL NIE, EK HET ‘N HEERLIKE SKAAPBOUD VIR MIDDAGETE GEMAAK!…HELLO…HOOR JY MY…? (vir Gardner) Niemand in ons familie het al ooit rooi hare gehad nie, dit lyk so goedkoop.
Gardner: Ek hou daarvan, dit beklemtoon haar oë.
Fanny: HOEKOM OP AARDE HET JY JOU HARE ROOI GAN ALLE KLEURE GEKLEUR?
Mags: (in van kombuis met boks koekies) Ek het dit nie gekleur nie, dis “gehighlight”.
Fanny: Dis seker wat al daai kunstenaars vriende van jou in New York doen…hulle kleur hulle hare al die kleure van die reënboog!
Gardner: Wel, ek dink dis deksels mooi!…deksels mooi. (Mags maak rugsak oop,krap rond terwyl sy koekies eet)
Fanny: Liefie ek het gesê jy moenie baie goed saambring nioe, ons probeer juis van goed ontslae raak.
Mags: (haal opvoubare esel uit en slaan dit op) AAAAHHHH hier’s dit. Is dit nie mooi nie? Ek het dit spesiaal vir julle gekoop.
Fanny: Probeer tog om nie krummels orals te mors nie. Crystal was net gister vir oulaas hier.
Mags: (by esel) Jis, ek kan skaars wag. Ek kan nie glo dat julle my uiteindelik toelaat om julle te doen nie.
Fanny: “ons doen”…Wat bedoel jy?
Gardner: Mags, gee ook vir my ‘n paar, toe.
Mags: (gooi vir hom boks) Natuurlik, dê. (aan Fanny) Julle painting.
Gardner: Dankie (eet van koekies – ‘n handvol)
Fanny: Jy gaan ons nou skilder, terwyl ons probeer trek…?
Gardner: (met vol mond) Mmmmm, ek’t al vergeet hoe lekker die koekies is.
Mags: Dis die ideale geleentheid. Daar sal geen afleidings wees nie en julle sal heeltemal aan my genade oorgelewer wees. En julle het belowe.
Fanny: Ek het?
Mags: Ja, jy het.
Fanny: Wel, ek was seker ver weg.
Mags: Nee, jy’t gesê, “Jy kan ons verf,jy kan ons in sement doop, jy kan enigeiets met ons doen solank jy ons net help om hier uit te kom.”
Gardner: (hou koekies vir Fanny) Proe gerus, dis rêrig lekker.
Fanny: (neem ‘n paar) Dankie.
Mags: Ek het gedink ons pak in die oggende en dan kan julle vir my in die middae pose. Dit sal ‘n lekker afleiding wees.
Fanny: Hierdie koekies is werklik lekker.
Gardner: Dê, kry nog.
Mags: Ek het wonderlike nuus, ongelooflike nuus. Ek wou dit self aan julle vertel het, daarom het ek gewag tot nou.
(Fanny & George eet koekies en gee heen en weer aan terwyl Mags praat)
Mags: Julle gaan dit nie glo nie. Maak julle self gereed. Hou julle stoele vas. OK hier kom dit: EK IS GEVRA OM ‘N UITSTALLING TE HOU, NET VAN MY WERKE. IN EEN VAN DIE KUNSGALLERYE IN N.Y. DIE UITSTALLING IS IN AUGUSTUS. EK MAGS CHURCH STAL UIT BY CASTELLI’S WEST BROADWAY 420…KAN JULLE DIT GLO? MY PAINTINGS HANG IN DIESELFDE VERTREK AS WAT RAUSCHENBURG,JOHNS,WARHOL,KELLY, LICHTENSTEIN,STELLA SERRA, AL DIE GROOT NAME S’N AL GEHANG HET…Dis absoluut ongelooflik…Ek gedoel, op my ouderdom…weet julle hoe goed moet mens wees om daar uit te kom? Dis ‘n wonderwerk, ‘n absolute wonderwerk…(pouse)
Fanny: (met ‘n vol mond) Skat, Gardner: (met ‘n vol mond)
dis wonderlik. Ons is Niemand verdien dit so bly vir jou part meer as jy nie. (3x)
Mags: Dit was ‘n vloekslag dat sommige van Castelli se mense by ons laaste fakulteits uitstalling was, en hulle was so verbaas…
Fanny: (vat koekieboks) Nog, nog…
Mags: Hulle sê ek maak uniek gebruik van lig. Beter as wat enige iemand anders het, vanaf die Franse Impressioniste.
Gardner: (sluk aan mondvol koekies) Ek’t mos gesê jy’s goed.
Mags: In elk geval doen niemand meer portraits nie. Dit word beskou as “passe”. Dis so uit, dat dit eintlik in is.
Gardner: Wel, jy’s baie talentvol, jy was nog altyd.
Fanny: Sy kry dit alles van Mamma af, weet jy. Ma se miniatuur skildery van Henry James is nou nog die grootste trekpleister by die Arteneum. In daardie dae kon ‘n vrou van haar klas natuurlik nie ‘n profesionele kunstenaar wees nie. Dit was net nie gedoen nie. Maar talent…sy’t genoeg daarvan gehad.
Mags: Ek wil julle doen vir my uitstalling.
Fanny: Ag nee, doen Pa – hy’s die beroemde een.
Mags: Nee albei. Ek wou julle nog altyd gepaint het en nou’t ek ‘n goeie verskoning.
Fanny: Dis hoog tyd dat iemand Pa weer skilder. Ek’s tot in my murg siek vir daai aaklige portret van hom in die Nasionale Gallery. Hy lyk soos ‘n begrafnisondernemer!
Gardner: Wel, ek dink jy moet net vir Ma doen. Sy’t nog nooit so mooi gelyk soos nou nie.
Fanny: Ag kom nou, ek lyk aaklig en jy weet dit.
Mags: Ek wil julle albei doen. Sy aan sy en in hierdie kamer. Iets stylvol, julle lyk so goed. Ma met haar mal hoed en als en Pa met sy grys hare. As ek julle net kon kry om lank genoeg stil te sit sodat julle eintlik pose.
Gardner: (loop rond, sy aandag iewers anders) Waar’s daai papiere wat ek nou net gehad het? Om Vaderssnaam Fanny…
Mags: Ek het ‘n gevoel dis nou of nooit.
Gardner: Ek kan nie alles hier bymekaar hou nie (Af na studeerkamer)
Mags: Ek wou julle nog altyd gedoen het, dis ‘n groot uitdaging.
Fanny: (trek Mags tot langs haar op sofa) Ek’s so bly dat jy uiteindelik hier is, Mags. Ek’s baie bekommered oor Pa.
Mags: Mamma asseblief, ek het sopas hier aangekom.
Fanny: Hy raak heel gagga.
Mags: Mamma…!
Fanny: Jy’t hom vir amper ‘n jaar nie gesien nie. Twee weke gelede het hy ingestap by die Codman’s se huis, Emily op die wang gesoen en gaan sit in die kamer. Hy’t gedog hy’s hier by die huis!
Mags: Ag, kom nou jy oordryf.
Fanny: Hy’s so mal soos ‘n haas en hy word erger by die dag! Dis daai verdomde nuwe boek van hom. Hy werk heeldag daaraan. Ek het van dit gelees, en nie een woord maak sin nie.
Gardner: (Loer in by kamer, sien sy papiere op tafel en gryp dit) Aha, hier’s dit (Af)
Fanny: (Saggies) Dis vandat hy so sukkel met sy poësie dat hy franties begin raak het, heeltemal…franties!
Mags: Ek haat dit wanneer jy so is.
Fanny: Ek probeer jou net kry om die feite in die gesig te staar.
Mags: Daar’s niks verkeerd met hom nie! Hy’s net so normaal soos ons. Selfs meer, as jy my vra.
Fanny: Weet jy wat doen hy nou? Jy sal nie in ‘n miljoen jaar kan raai nie!… Hy skryf kritiek! Pa! (lag) Kan jy dit glo. Hierdie man het nie eers ‘n analitiese bèèn in sy liggaam nie. Sy verstand is ‘n warboel en dit was nog altyd! (Harde slag van Gardner se studeerkamer af)
Gardner: (Af) Ag nee!
Mags: Hy’s net verstrooid…dis al.
Fanny: Hy spandeer nie meer tyd saam met my nie. Hy kamp uit in daai vieslike studeerkamer saam met Toots . God, ek haat daai voël! Tog is hulle eintlik baie handig saam. Pa leer hom Grey se roudig. Jy moet hule tog saam sien daar binne. Toots sit op pa se skouer en reseteer vers na vers…en pa tik tik tik tik tik op die tikmasjien. Hulle’s nogal ‘n oulike paartjie.
Gardner: (loer in) Het jy daai gedig van Stevens gesien, die een wat ek vroeër besig was om te lees!
Fanny: (lang lyding) NEE, EK HET NIE DIE GEDIG VAN STEVENS GESIEN WAT JY VROEëR BESIG WAS ON TE LEES NIE…! Dinge raak besig hier rond, ingeval jy dit nog nie opgemerk het nie. Pa se laaste Pulitzer het nie eers ons grondbelasting gedek nie, en nou is hy te bewerig om voorlesings te gee, so daardie geld is daar nie meer nie…(gee skielik vir Mags die suikerpot wat Fanny besig was om toe te draai) Mags, dê vat die suikerpot, toe. Jy kan dit gebruik as jy tee aan jou studente gee in daardie aaklige kunsskool van jou…
Mags: Mens noem dit Pratt! Die Pratt instituut.
Fanny: Pratt, Platt, wat ook al…
Mags: En ek bedien nie studente met tee nie, ek leer hulle hoe om te paint.
Fanny: Wel, ek’s seker nie een van hulle het al so ‘n mooi suikerpot soos die een gesien nie.
Gardner: (verskyn weer) Seker jy het dit nie gesien nie…?
Fanny: (luid en kwaad) JA, EK IS SEKER EK HET DIT NIE GESIEN NIE. EK HET JOU NOU NET GESê EK HET DIT NIE GESIEN NIE.
Gardner: (terwyl hy afgaan) Soos jy sê, soos jy sê (Af)
Fanny: God! (pouse)
Mags: Moet jy so op hom gil?
Fanny: Ja, die arme man is stok doof. (Mags sug, pouse)
Fanny: (skielik exuberant, leun oor na ‘n lamp) Kom, ek wil jou gou iets wys.
Mags: (kyk) Wat is dit?
Fanny: Iets wat ek gemaak het. (Mags wil dit aanskakel) WAG, MOET DIT NOG NIE AANSKAKEL NIE! Dit moet eers donker wees, dan sal jy kan sien (Fanny jaag na vensters, trek gordyne toe)
Mags: Wat maak jy…?
Fanny: Wag net ‘n bietjie, jy sal sien…
—————————————————————-
Gardner: (Staan op, maar vergeet waarheen hy veronderstel is om te gaan) Hy was in ‘n vreeslike/aaklige toestand. Ek het hom skaars herken. Wel dis die Parkinsonse siekte.
Fanny: Jy bedoel seker Hodgkin se siekte…
Mags: (los haar koek & gaan terug na die tafeldoek) Om nou presies uit te werk hoe om hierdie pragtige lig te gebruik…
Fanny: Ja, Pate het Hodgkins se siekte, nie Parkinson’s nie. Sammy Bishop het Parkinson se siekte. In die kas…jou jas gaan … kas toe!
Gardner: Jy’s heeltemal reg. Pate het Hodgkin se siekte, nie Parkinson ‘s nie. (Hy staan bewegingloos, jas oor arm)
Fanny: En Goat Davis het Addison se siekte.
Gardner: Ek raak altyd deurmekaar met die klomp.
Fanny: (Wys kas toe) Daardie kant toe… (Gardner gaan kas toe Fanny roep agterna) Ek dink Grace Phelps het dit ook. Of dit mag Hodgkins wees , soos Pate. Ek kan nie onthou nie.
Gardner: (Terug met ‘n hanger) Het die Goat nie ook Parkinson se siekte nie?
Fanny: Nee, dis Sammy Bishop.
Gardner: Hemel ek het die Goat jare laas gesien!( Die jas nog oor sy arm – hy gee die hanger vir Fanny)
Fanny: Dit het nie die laaste tyd goed gegaan met hom nie.
Gardner: Is Heppy nie… dood nie?!
Fanny: Waarvoor gee jy vir my die?… O, Heppy is al jare dood. Sy en Luster Bright is op dieselfde dag dood, onthou jy nie?
Gardner: Ek het altyd van haar gehou.
Fanny: (Gee die hanger terug) Dè, ek wil dit nie hê nie.
Gardner: Sy was baie aantreklik.
Fanny: Wie?
Gardner: Heppy!
Fanny: O, ja. Heppy was sjarmant.
Mags: (Hou aan eksperimenteer met die lap op die tafel) Beter… beter…
Gardner: … dis nou iets wat die Goat kort, as jy my vra. Hy’t Hodgkin’s se siekte , nie waar nie? (Trek weer sy reënjas aan & gaan sit)
Fanny: Skat, ek dag jy wou jou reënjas gaan ophang!
Gardner: (Na ‘n pouse) O, ja dis reg!( Terug kas toe. Pouse)
Fanny: Waar was ons?
Gardner: (Terug met nog ‘n hanger) Kom ons kyk…
Fanny: (Neem altwee hangers) Om hemelsnaam Gar, gee aandag…
Gardner: Dit was iets omtrent die Goat…
Fanny: (Neem reënjas by hom) Gee tog hier, laat ek dit doen! .. (Uit ‘n mondhoek vir Mags) Sien jy wat ek bedoel oor hom? Jy weet nog nie die helfte nie.(Sy hang die jas op) Nie die helfte nie.
Mags: (Vroetel steeds met die agterdoek) Amper… amper…
Gardner: (Sit weer op een van die stoele) O, Fan het ek jou gesê, ek het nou-net vir Pate Baldwin raakgeloop. Ek’s bevrees sy dae is getel.
Fanny: (Terug) Wel, dis daardie Hodgkin se siekte. (Sy sit langs hom)
Gardner: Ag, ek wil hom nie sien gaan nie. Hy’s een van die groot redakteurs van ons tyd. Ek sou dit nie sonder hom kon doen nie. Hy’t my alles gegee, alles!
Mags: (Maak ‘n finale verstelling) So ja! (Sy staan terug, kyk na hulle) Julle lyk wonderlik…!
Fanny: Is dit nie al tyd vir …( Sy tik op ‘n denkbeeldige horlosie op haar arm & drink uit ‘n denkbeeldige glas) …Skemerkeltjies nie?
Gardner: (Kyk op sy horlosie) Op die kop, op die kop! (Staan op)
Fanny: Ek sal die gewone neem dankie. Drink saam met ons ‘n ietsie Mags, Paps het spesiaal vir jou Dubonnet gekoop.
Mags: Hei, ek was net besig om ‘n paar idees te kry.
Gardner: (Aan Mags terwyl hy uitgaan kroeg toe) Wat van ‘n bietjie Dubonnet om jou keel nat te maak?
Fanny: O, Mags dit voel net soos die ou dae om jou weer so terug te hê by ons!
Gardner: (Af) Die gewone vir jou, Fan?!
Fanny: Ek wens ons kon jou meer sien… ASSEBLIEF!… Is hy nie skatlik nie? Het jy al ooit iemand skatliker as Pappa ontmoet…?
Gardner: (Af. Sing uit die kroeg) “You made me love you”, ens MAGS, WAT VAN JOU ?…’N BIETJIE… DUBONNET?
Fanny: Ag toe, drink so ietsie saam met ons.
Mags: (Aan Gardner) Nee niks nie, dankie.
Fanny: Wel, en wat dink jy van jou bejaarde ouers wat jaarliks oppak en Cotuit toe verhuis? Lekker mal nè? Net die seemeeue, die oesters en ons.
Gardner: (Kom terug met Fanny se drankie) Hier’s hy…
Fanny: Dankie Gar. (Aan Mags) Is jy seker jy wil nie iets hê nie?
Gardner: (Lig sy glas na Fanny en Mags) Gesondheid!(Gardner en Fanny neem daai eerste “life-saving” sluk)
Fanny: Aaaaaah! Gardner: Dis in die kol, in die kol.
Mags: Wel, ek kan julle beslis nie s’o doen nie!
Fanny: Waarom nie? Ek dink ons lyk baie… comme il faut! (Sy sak in ‘n snaakse posisie, Gardner doen dieselfde) Wag!… ek het dit, ek het dit! (Sy fluister opgewonde vir Gardner).
Mags: Ag toe nou, ons gaan nie weer begin nie!
Gardner: Wat’s dit? …O ja, ja… ek weet watter een jy bedoel. Ja reg, reg … natuurlik. (‘n pouse).
Fanny: Hoe’s die…?! (Fanny gryp ‘n groot opdien-vurk en hulle vlieg in in ‘n nabootsing van Grant Wood se “American Gothic”).
Mags: En ek wonder nog waarom neem dit my jare om julle so ver te kry om vir my te poseer. Julle neem dit eenvoudig net nie ernstig op nie! Arme ou Mags en haar simpel portrette…
Fanny: O my skat, jou portrette is nie simpel nie! Hulle mag wel nie alles wees waarvoor ‘n mens hoop nie, maar hulle is bwslis nie…
Mags: Onthou jy hoe jy opgetree het by my eerste groep-uitstalling in Soho? … Ag toe nou, jy onthou – dit was ‘n regte sirkus! Dink terug… dit was omtrent ses jaar gelede… Pappa het so pas die een of ander predidensiele medalje vir prestasie gekry en jy het hom dit maak dra aan ‘n helder rooi lint om sy nek, en jy het hierdie… enorme veerhoed opgehad om te pas! Ek sal dit nooit vergeet nie! Dit was so groot soos ‘n reuse pizza met 20 duim rooi kalkoenvere wat regop in die lyg in skiet… Ag kom nou, jy onthou nie waar nie…?
Fanny: (Spring op) Wag, wag! Ek het dit! Ek het dit nou regtig! Vergewe my dat ek jou onderbreek Mags skat, dit sal net ‘n minuut neem. (Sy fluister opgewonde vor Gardner).
Mags: Ek het omtrent agt portrette in die uitstalling gehad, meestal van my vriende, behalwe vir hierdie ou een wat ek van Mevrou Crowninshield gedoen het.
Gardner: Goed, goed… kom ons probeer dit. (‘n Pouse, dan mimeer hulle Michelangelo se “Pieta” met Gardner wat oor Fanny se skoot le as die dooie Christus).
Mags: (Teneergedruk) “Die Pieta”. Wonderlik!
Fanny: (Pomp Gardner in die ribbes) Haai, ons word goed hiermee.
Mags: SOOS EK BESIG WAS OM TE SE…
Gardner: Dit sal natuurlik help as ons nie al hierdie moderne klere aangehad het nie.
Fanny: Jammer, Mags… jammer… (Uitasem en steunend van die fisiese ooreising van alles, gaan sit hulle weer.)
Mags: … Die oomblik toe julle in die gallery instap, het jy dit gesien en uitgeroep, “My hemel, wat doen Millicent Crowninshield hier?” Almal het omgekyk met die gedoente van Pappa se klinkende medalje en jou ongelooflike hoed, waarvan ek seker was dat dit enige oomblik kan opstyg en in die kamer begin rondvlieg. ‘n Skare het gevorm… Deur die een of ander vloek het jy ingehaak by die belangrikste kritikus in die stad, Mnr Moderne Kuns homself, en het jy hom oorgesleep na die portret toe en uitgebasuin vir almal om te hoor,”DIS MILLICENT CROWNINSHIELD! EK HET SAAM MET HAAR GROOTGEWORD, SY WOON NETAF IN ONS STRAAT IN BOSTON. MAAR DIT LYK GLAD NIE SOOS SY NIE, AS JY MY VRA! HAAR NEUS IS NIE EERS AMPER SO GROOT NIE EN SY HET NIE SO ‘n ONAARDIGE DING WAT UIT HAAR KEN UIT GROEI NIE! DIE CROWNINSHIELDS IS EINTLIK HEEL AANTREKLIK, AANMATIGEND, MAAR STEED AANTREKLIK!
Gardner: (Spring skielik op, aan die brand) Wag, wag,…as jy Michelangelo wil he… ek’s jammer Mags, nog een…nog net een…asseblief?
Mags: Sekerlik, waarom nie? Asseblief…
Gardner: Fanny, berei jouself voor! (Hy fluister in haar oor).
Fanny: DIE BESTE!… DIS DIE BESTE! O my liefling, jy’s ‘n genie, ‘n absolute genie! (Fluister weer) Maar ek dink jy moet God wees.
Gardner: Ek?… Werklik?
Fanny: Ja, dis baie meer gepas.
Gardner: Wel, as jy so se…
(Fanny en Gardner sak af op die vloer, met ‘n bietjie moeite en le op hulle sye, Fanny as Adam en Gardner as God, hulle vingers wat nader en nader kom in die houding van Michelangelo se “THE CREATION”. Uiteindelik raak hulle.)
Mags: (Juig, fluit, klap hande). DRIE HOERAS, BAIE GOED, BAIE GOED! (Hulle hou die posisie nog ‘n oomblik, blosend van plesier, staan dan op, stof hulleself af en tas terug na hulle stoele toe). So, daar was ons toe…
Fanny: Ja, asseblief gaan aan…!
Mags: …Saamgebondel om Millicent Crowninshield, toe jy jou sakboekie uitpluk en skielik aankondig, “WAG, WAG, EK HET ‘N FOTO VAN HAAR HIER, DAN KAN JULLE SIEN HOE SY REGTIG LYK!” Toe sak jy af op jou hurke op die grond en smyt alles uit jou handsak uit, en ek bedoel …alles… Pakkies blinkers en plaksterre wat uitloop, skulpe, stukkies pels, tandeflos, antieke glas knope, klein klingelende klokkies, hakies, ‘n Monarch skoenlapper in plastiek, kant… ek dag ek kom iets oor. Ek wou net inmekaarsak vloer toe en saggies doodgaan! Want sien, jy kon dit nie kry nie. Ek bedoel, jy het die res van die middag op jou hande en kniee deurgebring, kruipende deur hierdie see van gemors en gemompel, “Dit moet hier erens wees, ek weet ek het dit by my gehad!”… Toe trek Pappa my in alles in en se, “So van die os op die jas, hat julle al ons dogter Mags ontmoet? Sy’s die een wat al hierdie prentjies geverf het… skilderye… portrette… wat julle dit ookal noem”. (Sy sak af op haar hande en kniee en begin uit die vertrek uit kruip). Teen die tyd, het Ma op die een of ander manier uit die gallery uitgekruip en was verlore op ‘n ander vloer. Sy’t my begin roep… “YOO HOO, MAGS, … WAAR’S JY?… O MAGS SKAT…HELLO…? IS JY DAAR…?” (Sy kom terug in en kyk na hulle.) Dit was my eerste uitstalling.
BLACKOUT.
TONEEL 3.
24 Uur later. Die impak van die komende trek het nou die vertrek getref met tornado-krag. Fanny het al die klere die vertrek ingesleep en dit in verskeie kartondose gegooi. Daar is jasse, baadjies, skoene, rompe, pakke klere, hoede, truie, rokke, enigiets. Sy en Gardner sit op die sofa en gaan deur alles.
Fanny: (Dra ‘n ander hoed en rok, en hou ‘n verflenterde oorjas op.) Wat van die aaklige ou ding?
Gardner: (Dra verskeie truie en onderhemde, ‘n Hawaise vakansiehemp, ‘n verskeidenheid serpe en dasse om sy nek. Hy hou ‘n paar skoene op.) Ah… onthou jy hierdie skoene? Pound het dit vir my gegee toe hy teruggekom het van Italie af. Ek kan dit onthou asof dit gister was.
Fanny: Asseblief laat ek dit vir die pandjieswinkel gee! (Sy druk die jas in die gepaste karton.)
Gardner: Hy’t dit vir my in Rome gekoop. Hy’t gese hy kon dit nie weerstaan nie, en koop toe sommer vir homself ook ‘n paar, aangesien ons albei dieselfde grootte gedra het. Ag, ek mis hom! (Pouse). Haai, wat doen jy met my oorjas?!
Fanny: Liefling, dis heeltemal verslete.
Gardner: Maar dis my oorjas. (Hy gryp dit uit die darton uit.) Ek dra dit al vir die afgelope 35 jaar elke dag!
Fanny: Presies, hy’t sy tjips gehad.
Gardner: (Trek dit aan bo-oor al die ander goed). Daar’s niks verkeerd met die jas nie!
Fanny: Ek glo en vertrou dat jy onthou dat die kothuis ‘n agste van die grootte van die plek is, en dat jy nie plek vir die helfte van die goed sal he nie. (Sy hou ‘n sportbaadjie op.) Hierdie oes ou baadjie, byvoorbeeld. Jy’t dit al vandat Hector ‘n klein hondjie was!
Gardner: (Gryp dit en trek dit aan oor sy jas.) O nee jy mag nie…
Fanny: … en hierdie afskuwelike hoed…
Gardner: Gee hier, laat ek sien. (Hy staan langs haar en hulle “fall into a lovely frieze”).
Mags: (Spring skielik uit agter ‘n kartondoos met ‘n flits-kamera en neem ‘n foto van hulle.) PERFEK!
Fanny: (Hande vlieg na haar gesig)
LIEWE HEMEL, WAT WAS DIT? Gardner: (Hande vlieg na sy hart.) O klits, ek’s geblits!
Mags: (Loop na middel van vertrek en rol film aan.) Dit was fantasties. Kyk of julle dit weer kan doen.
Fanny: Wat op aarde doen jy…?
Gardner: (Voel aan sy bors.) Is daar bloed?
Fanny: Ek sien orals kant…
Mags: Dis alles reg, ek het net ‘n foto van julle geneem. Ek gebruik dikwels ‘n Polariod op die stadium.
Fanny: (Vryf haar oe) Werklik Mags, jy kan ‘n mens gerus waarsku!
Mags: Maar dis juis die punt om julle onverwags te vang.
Gardner: (Vryf sy oe). Dis die eienaardigste ding… ek sie orals kant.
Fanny: Ja, ek ook…
Gardner: Dis eintlik nogal lekker. Dit lyk asof jy ‘n sluier dra.
Fanny : Ek het ‘n sluier aan! (Die kamera spoeg die foto uit).
Mags: O jippie, hier kom die foto!
Fanny: (Gryp die half-ontwikkelde foto). La’k sien, laat ons sien…
Gardner: Ja, toe kom ons kyk. (Hulle het nog ‘n stil oomblik saam terwyl hulle na die foto kyk.)
Mags: (Sluip weg van hule af en neem nog ‘n foto.) Ja!
Fanny: NIE WEER NIE!
ASSEBLIEF SKAT! Gardner: WAT WAS DIT…?WAT HET GEBEUR…?
(Hulle struikel na mekaar toe.)
Mags: Ek’s jammer, ek kon dit nie weerstaan nie. Julle het so…
Fanny: WAT PROBEER JY DOEN ? ONS VERBLIND…?
Gardner: Regtig Mags, genoeg is genoeg… (Gardner en Fanny hou aan rondstruikel, spotternderwys.)
Fanny: Is jy nog daar, Gar?
Gardner: Reg soos ‘n roer, reg soos ‘n roer!
Mags: Ek’s jammer, ek’t nie bedoel om julle skrik te maak nie. Dis net dat ‘n foto ‘n mens goed kan wys wat jy nie bewus van was nie. Kyk hier. (Sy gee hulle vir Fanny.) Wel ek gaan kombuis toe om iets te ete te kry. Wil enigiemand iets he? (Sy gaan uit.)
Fanny: (Kyk na die foto’s, half geamuseerd, half met afsku.)O Gardner! Het jy nou al ooit so iets gesien?
Gardner: (Kyk na foto’s en lag.) Goeie hemel…
Mags: WIL NOG IEMAND VAN DIE OORSKEIT TAPIOCA VAN GISTERAAND HE?
Fanny: NIE VIR MY NIE, DANKIE. WAT VAN JOU GAR?
Gardner: Gaan gerus voort. Ek was in elk geval nog nooit baie lief vir Tapioca nie.
Fanny: Waarvan praat jy? Dis een van jou gunstelinge.
Mags: (Kom in, slurpend uit ‘n groot bak). Mmmmmm….mmmmm…
Fanny: Regtig, Mags, ek het nog nooit iemand gesien wat so kan eet soos jy nie.
Mags: (Neem foto’s terug.) Dis snaaks. Ek doen dit net as ek huis toe kom.
Fanny: Wat’s fout, voer ek jou nie genoeg nie
Gardner: Genade, maar dis warm hierbinne! (Begin sy jas uittrek.)
Fanny: Die vader weet, as kind het jy nooit so geeet nie. Inteendeel, ek het nog nooit so ‘n vol fiemies eter gesien nie. Gar, wat doen jy?
Gardner: Ek trek party van die klere uit. Dis warmer as Tofit hierbinne! (Gooi klere op die vloer.)
Mags: (Kyk na haar foto’s). Ja, ek hou daarvan dat julle so na mekaar kyk…
Fanny: (Vir Gar.) Kyk tog net waar jy die goed smyt, ek probeer orde hier handhaaf.
Gardner: (Tel op wat hy laat val het, en laat val meer in die proses.) Goed, goed…
Mags: Ek moet nou net uit”figure” wat julle moet dra.
Fanny: Ek gaaan my lang swart rok dra, en jy sal dom wees as jy Pappa nie in sy tuxedo doen nie. Hy lyuk so vernaam daarin, nes ‘n bankbestuurder.
Mags: Ek het regtig nog nie besluit nie.
Fanny: Net omdat jy rondloop en lyk soos iets watr agterstevoor deru ‘n doringbos gesleep is, beteken nie dat ek en Pappa so wil lyk nie, nie waar nie, Gar? (Gar maak ‘n erger en groter verstrengeling van sy klere.) HELLO…?
Gardner: (Kyk op na Fanny) O ja, vreeslik aantreklik, vreeslik aantreklik.
Fanny: (Aan Mags) Ek hoop nie jy gee ojm vir wat ek nou gaan
se nie, maar ek het jou nog noooit so vervalle sien
lyk nie. Jy sal nooit ‘n man kry as jy so lyk nie. Daardie snaalse klere en afgryslike hare… Regtig Mags, dis baie ontstellend.
Mags: Ek dink nie my hare lyk so erg nie, dis nie wonderlik nie, maar…
Fanny: Wel, ek sien nie ander meisies wat soos jy rondloop nie. Ek bedoel, meisies van jou agtergrond. Wat sal Lyman Wigglesworth dink as hy jou op straat moes sien?
Mags: Lyman Wigglesworth?!…Uuuuuuuughhhh! (sy ril).
Fanny: Nou goed, wat dan van daardie brilgante Cabot outjie… wat is sy naam?
Gardner: Sammy.
Fanny: Nee, nie Sammy nie…
Gardner: Stephan.
Fanny: Ag, om vadersnaam Gardner…
Gardner: Stephen…Stanley…Stuart…Sheldon…Sherlock… Sherlock. Dis Sherlock!
Mags: Spence!
Fanny: SPENCE, DIS REG! Gardner: DIS REG… SPENCE!
SY NAAM IS SPENCE! SPENCE CABOT!
Fanny: Spence Cabot het eerste gestaan in sy klas in Harvard.
Mags: Ma, hy’t geen gesighare nie.
Fanny: Hy het sy eie regsfirma in Arlingtonstraat.
Mags: Spence Cabot het ses vingers op sy regter hand!
Fanny: So, hy is miskien nie die aantreklikste ding op aarde nie. Voorkoms is nie alles nie. Hy kan nie help as hy ‘n ekstra ou vingertjie het nie. Wys tog ‘n bietjie simpatie1
Mags: Maar die ekstra een het ‘n eienaardige nael wat soos ‘n klou lyk…dis lank en swart en …( sy sidder)
Fanny: Niemand is volmaak nie, skat. Hy het ‘n lieflike handskrif en ‘n absoluut heilige ma. En hy’s so ryk soos Croesus! Hy toon baie meer bolofte as enige van daardie ander kreature wat jy al hier ingesleep het. Wat was die naam van daardie afgryslike Fransman wat geruik het na sweterige sokkies?…Jean Duke van Scripto?
Mags: (laggend) Jean – Luc Zichot!
Fanny: …en daardie eienaardige klein Oosterse mannetjie met al die tande! Rêrig, Mags hy kon uithestal gewees het in die sirkus!
Mags: O ja, Tsu Chin. Hy was eienaardig, maar baie sexy…
Fanny: (ril) Hy’t sulke klein voetjies gehad! Rêrig Mags, besef dit. Jy word nie jonger nie. Voor jy dit besef is al die gawe ouens weggeraap en waar sit jy dan?…Alleen in daardie somber klein woonstelletjie van jou met daardie eienaardige klere en skelrooi hare…
Mags: MY HARE IS NIE SKELROOI NIE!
Fanny: Ek wil net die beste vir jou hê, jy weet dit. Dit lyk asof jy uit jou pad gaan om vertraag te lyk. Ek verstaan dit nie…Gar, vir wat trek jy jou jas aan..? Jy lyk soos ‘n boemelaar. Ons dra nie jasse in die huis nie. (Sy help hom daaruit) So ja… Ek sal net hierdie in die karton sit, saam met al die ander goed…(sy laat dit in die karton val, wag dan.) Is dit nie omtrent tyd vir skemerkelkies nie?!
Gardner: Wat’s dit? (F klop teen haar pols en maak asof sy drink, G kyk op sy horlosie) Jy’s reg! (uit na kroeg) Die gewone…?
Fanny: ASSEBLIEF!
Gardner: (af) WAT VAN IETS VIR JOU, MAGS?
Mags: SEKERLIK WAAROM NIE? LAAT WAAI!
Gardner: (af) WAT’S DIT…?!
Fanny: SY’T JA GESê! Mags: ‘N BIETJIE DUBONNET
SY’T JA GESê! VIR MY ASSEBLIEF!
Gardner: (steek kop terug in ) Wat van ‘n bietjie Dubonnet?
Fanny: Dis presies wat sy gesê het! Sy sal hou van ‘n bietjie Dubonnet…!
Gardner: (gaan terug na kroeg en sing’n Jolson liedjie) GEE, IT’S GREAT TO HAVE YOU BACK LIKE THIS MAGS…IT’S JUST GREAT! (sing verder).
Fanny: (leun nader aan Mags) Jy’t soveel POTENSIAAL, skat! Dit breek my hart om te sien hoe jy jouself verwaarloos het. As Lyman Wigglesworth…
Mags: Vreemd soos dit mag wees, ek voel vere vir Lyman Wigglesworth.
Fanny: Soos ek gehoor het is hy ‘n regte Don Juan!
Mags: Maar met wie?!…Moenie dink ek het nie gehoor van sy affêre met Hopie Stonewall nie?!
Fanny: (begin lag) Ag hemel, laat ons tog nie weer begin met Hopie Stonewall nie! Tien voet lank met puisies op haar nek, (aan Gardner) O SKAT, KOM GOU HIER! ONS PRAAT VAN DIE PATETIESE HOPIE STONEWALL!
Mags: Dis nie net haar ongelooflike lengte en puisievel nie, dis daardie klein punttandjies eb due nommer elf skoene.
Fanny: Ek’s mal daaroor as jy so raak!
(Mags stamp haar voete deur die vertrek em maak klein punttandjie knaaggeluide)
Fanny: GARDNER…JY MIS ALLES! (steeds laggende) Hoekom is Boston meisies so …lank?
Mags: Hopie Stonewall is nie ‘n Boston meisie nie, sy’s ‘n kameelperd. (Sy bokspring deur die vertrek met ‘n onsigbare dwerggrootte Lyman) Sy’s perfek vir Lyman Wigglesworth!
Gardner: (kom terug met Fannie se drankie wat hy vir haar gee) Nou, waar was ons?
Fanny: (probeer om nie te lag nie) HOPIE STONEWALL!…
Gardner: O ja, sy’s die baie lang een, nie waar nie? (F en M bars uit van die lag)
Mags: Al hoop vir ons Boston meisies is om so ver as moontlik van ons eie soort af weg te kom.
Fanny: Sy vra altyd na jou, skat. Sy’s baie geheg aan jou, jy weet.
Mags: Asseblief, ek wil nie hoor nie!
Fanny: Jou ou vriende vra altyd na jou.
Mags: Dis nie soseer hoe kriewelrig/kruipgatterig hulle almal is nie, as hoeveel hulle my aan myself herinner nie.
Fanny: Maar jy is nie kruipgatterig nie,skat, nety verslons!
Mags: Ek gedoel, gee my nog ‘n paar duim, en ‘n paar bruin kolle hier en daar en Hopie en ek sou susters kon wees!
Fanny: (fluisterstem aan G) Is jy nie gek daaroor as Mags so is nie? Ek sou vir ewig na haar kon luister.
Mags: Ek bedoel…kyk na my!
Fanny: (snakkend) Moenie stop nie, moenie stop nie!
Mags: (onbeholpe)…Eenvoudig…ek weet nie hoe om aan te trek nie, ek weet nie hoe om te sê nie, wanneer mense uitvind Pappa is my Pa, is hulle altyd verstom. “Gardner Church is jou Pa? Ag, komaan, jy maak ‘n grap?!”
Fanny: (fluister) Is sy nie wonderlik nie?
Mags: Soms vertel ek hulle nie eers nie. Ek gee voor ek het in die Midde Weste êrens grootgeword. Boeremense…ons werk met ons hande.
Gardner: (aan M) Wat van nog ‘n bietjie…?
Mags: Nee, nie meer nie, dankie(talm)
Fanny: Vir wat moet jy haar nou gaan staan en in die rede val, sy was net mooi op dreef…?
Mags: (stap oor na haar esel) Die wonderlike ding van portrait skilder wees, is dat dit die ander ou is wat ontbloot word, jy’s veilig verskuil agter die doek en esel (staan daaragter) Jy kan so plein soos ‘n hooivurk lyk, so stom soos modder wees, maar dit maak nie saak nie, want jy is volkome verskuil; jou lyf, jou gesig, jou voornemens. Nes jy jou mees intieme beweging maak, jou siel oopgooi…strek hulle uit en gaap, en onthou van die hond wat vyfuur uitgelaat moet word… Om so onsigbaar te wees en terselfdertyd so geboei…dit maak jou asemloos…
Gardner: Goed gesê ags, wonderlik goed gesê1
Mags: Dis waarom ek julle nog altyd wou skilder, om te sien of ek dit kan doen, Dis nogal ‘n risiko.. Onthou waardeur ek as kind moes gaan het vir my meesterstuk…?
Fanny: Het jy ‘n meesterstuk geskilder toe jy ‘n kind was…?
Mags: Wel, vir my was dit ‘n meesterstuk.
Fanny: Ek het nooit geweet jy was ‘n vrypostige kind nie. Gardner, kan my onthou kat Mags ;n meesterstuk geskilder het as kind?
Mags: Ek het dit nie geskilder nie. Dit was iets wat ek gemaak het!
Fanny: Wel, dis alles nuus vir my! Gar, kry asseblief vir my nog ‘n drankie! Ek het jare laas soveel pret gehad! (Gee haar glas vir hom en reik na Mags s’n) Kom skat, drink nog een saam met my…
Mags: Nee, niks meer nie, dankie. Ek hou nie rêrig van die smaak nie!
Fanny: Ag, toe nou, wag nou eers ‘n bietjie
Mags: (gee glas vir G) Ag, nou goed dan maar…
Fanny: Daar’s hy, dis ‘n Gardner: (opgewonde) Ek bring,
soet kind! ek bring dit!
Fanny: (gil agter hom aan) MOET MY NOU NIE TE VEEL GEE NIE. DIE VORIGE EEN WAS VREESLIK STERK…EN MAAK GOU ANDERS MIS JY IETS…! Pappa is si uitgeslape, ek weet nie wat ek sonder hom sal doen nie. As hy iets moets oorkom, weet ek nie…
Mags: Mammie, niks gaan met hom gebeur nie…!
Fanny: Wel, wag tot jy ons ouderdom bereik, dis nie ‘n tuinparty nie. Nou…waar was ons…?
Mags: My eerste meesterstuk…
Fanny: O ja, maar wag tog tot Pappa terug is, sodat jy dit ook kan hoor…YOOO HOOOO… GARRRRRDNERRRR?… KOM JY…? (stilte) Gaan kyk waar bly hy, sal sy?
Gardner: (kom in met albei drankies; ” he’s shaken”) Ek kon nie die ys kry nie.
Fanny: Wel, uiteindelik!
Gardner: Dit het verdwyn soos mis voor die môreson…(gee F haar drankie) Daar’s hy. (F soen haar vingers en vat ‘n groot sluk) Mags (gee hare)
Mags: Dankie Pappa.
Gardner: Jammer oor die ys.
Mags: Dis niks , dis niks (G sit, mekaar onder die water rondgejaag. Op een stadium het jy verdwyn, so intens was die helderheid… maar eensklaps het jou voet verskyn… toe jou been. Ek het dit gegryp! Ek onthou hoe ek gewens het die oomblik kan vir altyd aanhou… dat ons so vasgevang moes word, laggend en vonkelend…Toe’t ek paniekbevange begin raak, want ek het geweet die oomblik moet verbygaan, was alreeds verby. Jy was besig om uit my greep te gly. Die somer was amper verby. Ek sou teruggaan kunsskool toe… Terwyl ek my hand na jou uitgesteek het, het jy weggeraak. Ons sou nooit weer so wees nie…(Stilte)
Fanny: (Sien die doekbedekte portret op die esel) Wat’s dit daai! Moenie sê ons het iets vergeet nie?
Mags: Dis julle portret. Dis klaar.
Fanny: Klaar? Hoe op aarde het jy dit reggekry?
Mags: Ek was heelnag wakker.
Fanny: Regtig? … Ek het niks gehoor nie, het jy Gar?
Gardner: Nie ‘n enkele geluidjie nie.
Mags: Ek wou dit klaarkry voor julle weggaan… om te… om uit te vind wat julle dink. Alles in ag geneem,… is dit nie sleg nie… ek bedoel, ek moes dit feitlik alles van buite doen. Die lig was vreeslik swak en ek het probeer stil wees sodat ek julle nie wakkermaak nie. Dit was nouliks die ideale werksituasie… Julle twee was ook nie juis die mees behulpsame modelle nie. (Skielik is sy paniekerig. Sy gryp die portret van die esel af en druk dit teen haar bors. Sy dans die kamer vol daarmee) O, vader julle gaan dit haat! Ek weet sommer julle gaan dit haat! Hoe het ek hierin beland? Ek is seker julle wil dit nie regtig sien nie… dis sommer niks… net ‘n paar strepe hier en daar… dit was vreeslik laat toe ek klaargemaak het. Die lig was regtig onmoontlik en my oë was so vreeslik seer… Hoekom gaan sit ons nie net op die sypaadjie tot Kitty kom, sodat sy nie hoef te toet nie…
Gardner: (Gryp die skildery by haar) Sal jy net vir ‘n oomblik jou mond toehou sodat ons die ding kan sien…
Mags: (Lag en huil saam) Dis niks Pappa… regtig… ekkan beter doen met my oë toe! Dit was so laat dat ek niks kon sien nie en toe gooi ek nog ‘n bottel thinners oor my palet uit…
Gardner: (Sit dit op die esel en staan terug terwyl hy kyk) Sooo ja…
Mags: (Dans om hulle van paniek) Dis… dis net ‘n vinnige skets… dis nog nat…Ek het nie genoeg tyd gehad nie… Dit vat ten minste 40 uur om ‘n behoorlike portret te maak…(Skielik is dit baie stil terwyl Fanny & Gardner terugstaan om daarna te kyk)
Mags: (Nog meer buite haarself, spring die kamer vol met haar arms om haarself. Sy maak klein kermende geluidjies) Asseblief moenie… nee moet nie… moenie… asseblief… Kom nou moenie kyk nie… O God nee… ‘seblief…(‘n Ewigheid gaan verby terwyl Fanny en Gardner daarna staar)
Gardner: Wel…
Fanny: Ek dink dis afgryslik Gardner: Vreeslik slim, vreeslik slim
Fanny: Wat het jy met my gesig aangevang?
Gardner: Ek hou veral van Mams!
Fanny: En van wanneer af is my vel pers?
Mags: Ek sê julle, dis sommer niks…
Gardner: Sy lyk soos ‘n prinses!
Fanny: En kyk net my hare…dis.. dis helder oranje!
Gardner: (Bekyk dit uit ‘n ander hoek) Dis regtig baie goed…
Fanny: (Beduie) Dit lyk glad nie soos ek nie!
Gardner: …Eersteklas!
Fanny: Van wanneer af het ek ‘n pers vel en oranje hare?
Mags: (Probeer dit van die esel afgryp) Hoor hier, julle hoef nie oor my gevoelens te ‘worry’ nie…ek…
Gardner: (Blokkeer haar) Nie so vinnig nie!…
Fanny: … en kyk net hoe sit ek! Ek het nog nooit in my lewe so gesit nie!
Gardner: (Beweeg nader) Ja-nee dis eerlikwaar slim…
Fanny: Ek het glad nie voete nie…
Gardner: Die hele ding is totaal merkwaardig!
Fanny: …En waar’s my bene heen , hè ?… hulle verdwyn net onder my knieë ! Ten minste is die rok fatsoenlik. Ek het nog altyd van hom gehou.
Gardner: Dit skitter om die een of ander rede…
Fanny: (Aan Gardner) Dink jy nie dis netjies nie?
Gardner: Vreeslik netjies, ja…
Fanny: (Bestudeer dit van nader) Ja, sy’t die rok baie goed reggekry… en dit wys alles wat oor is van my figuur… My glimlag is ook mooi…
Gardner: So… goed… en groot…
Fanny: Ek hou veral van hoe my mondhoeke opkrul…
Gardner: Dis baie slim…
Fanny: Hulle bewe amper.
Gardner: Goeie beligtingseffekte!
Fanny: Eintlik lyk ek nogal,…jonk dink jy nie so nie?
Gardner: (Vir Mags) Jy’s regtig goed met die hoogligte..
Fanny: (Kyk uit ‘n ander hoek)En jy lyk soos ‘n prins…
Gardner: Wel, ek’s nie so seker daarvan nie…
Fanny: Nee, jy lyk soos ‘n regte prins. Ek kan jou sommer opeet!
Mags: (Fluister) Hulle hou daarvan… hulle hou daarvan! (‘n Stilte terwyl Fanny en Gardner aanhou staar)
Fanny: Weet jy wat? Dis die fyn kwashale wat ons soos ‘n paartjie uit ‘n Franse Impressionistiese portret laat lyk…
Gardner: Ek weet presies wat jy bedoel…
Fanny: …’n Manet… of ‘n Renoir…
Gardner: Dis baie ontroerend…
Fanny: Dis iets omtrent die lig…(Hulle staan terug om te kyk) Onthou jy die Renoir kafee-tonele…
Gardner: Sy pleister glad nie met die verf nie, dis net so titseltjie hier en daar…
Mags: Hulle hou daarvan!
Fanny: Soos die een waar die paartjie aan die dans is…? Nie dat ons dans nie… dis net ‘n … soortgelyke atmosfeer… ‘n tipe opgewektheid… amper… die man met sy rug na jou toe en hy swaai die vrou in die rondte… O Gar, jy’t dit ‘n duisend keer gesien – dit hang in die kunsmuseum ( Sy gaan na hom toe en sit haar arm om sy skouer)
Mags: Hulle hou regtig daarvan!
Fanny: Sy het hierdie wonderlike blou rok aan… met valletjies om haar nek en hy hou haar so vas… dis reg… en sy’t die mees verruklike uitdrukking op haar gesig…
Gardner: (Raak meegevoer & neem Fanny in sy arms om stadig in die kamer te begin ronddans) Ek weet presies watter een jy bedoel… hulle is in ‘n tipe dynserigheid… en ek dink daar’s ‘n klein orkes wat so eenkant speel…
Fanny: Ja, dis reg…
(Kitty toet buite)
Mags: (Al een wat dit hoor) Daar’s Kitty. (Sy’s in twee geskeur & hou aan kyk na die deur, maar kan eindelik nie haar oë wegskeur van hierdie gesteelde dans nie)
Fanny: En daar’s ‘n man in ‘n donker pak wat viool speel en iemand dirigeer en…ek dink daar’s Japanese lanterns opgehang…? (Hulle tel spoed op – duik en draai/swaai deur die kamer. Veraf word ‘n Chopin wals gehoor)
Gardner: O ja. Daar’s ‘n klomp klein liggies wat in die bome skitter…
Fanny: En het die vrou nie ‘n hoed op nie…? ‘n Groot rooi hoed…?
Gardner: …En liggies oral… op die dansers ook. Alles glinster met hierdie manjifieke gloed. Ja, ek sien dit baie duidelik. Die hele ding is totaal buitengewoon! (Die ligte word dromerig en gespikkeld terwyl hulle aanhou dans deur die kamer. Mags kyk na hulle; geroer tot trane en
Die gordyn sak
————————————————————–
m2
Leave a Comment so far
Leave a comment
